Đổi đất vàng lấy cầu Thủ Thiêm 4: Phải đấu thầu mới tránh thất thoát, trục lợi
11 lô đất vàng tọa lạc trong khu đô thị Thủ Thiêm sẽ được dùng để đổi cho nhà đầu tư xây cầu Thủ Thiêm 4.
Cầu Thủ Thiêm 4 nối quận 2 với Q.7 có giá trị đầu tư hơn 5.200 tỷ sẽ được thực hiện theo hình thức đổi đất lấy hạ tầng (BT).
Theo này, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ dùng 16 lô đất có quy mô gần 12ha để thanh toán cho các nhà đầu tư thực hiện dự án. Sang trọng, tại 16 lô đất có 11 lô đất vàng vị trí của ngay KDT Thủ Thiêm với quy mô gần 100.000m2.
Tuy ủng hộ việc đô thị xây cầu Thủ Thiêm 4, Nhưng theo nhiều chuyên gia, việc thực hiện dự án theo Hình hức BT gây nhiều lo ngại về tính minh bạch và nguy cơ thất thoát.
BT là trục lợi chính sách
Ông Nguyễn Văn Đực, phó Giám đốc doanh nghiệp nhà ở Đất Lành nhận xét, mô hình BT là một cách trục lợi chính sách. Hình thức như thế tiềm ẩn nguy cơ gây thất thoát hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn tỷ đồng của nhà nước.
“Chuyện xây dựng cầu đường cần phải được đấu thầu công khai để chọn ra những tổ chức thi công quy hoạch có năng lực, đủ tư phương pháp pháp nhân, kinh nghiệm. Còn 16 lô đất cũng phải đấu giá công khai để các nhà đầu tư nâng cấp BDS mong đợi tham dự. Hai cái như thế cần phải tách thành hai gói thầu khác nhau”, ông Đực nói.
Theo ông Đực, không nên gom toàn bộ 16 lô đất đó thành 1 gói mà nên tách thành 16 gói đấu thầu khác nhau. Có thể sẽ có 16 CĐT trúng thầu hoặc 3 hay 4 CĐT trúng tùy vào họ thấy thích hợp với các khu đất.
“Tách thành 16 gói thầu bán đấu giá kiên cố nguồn thu lại là không nhỏ hơn rất nhiều so với việc gộp chung 16 lô này thành 1 gói. Giống như mua tôm cá, mua một mớ lúc nào cũng rẻ hơn mua từng con”, ông Đực nói.
Cũng theo ông Đực, nếu gộp chung lại thì xảy ra tình trạng người như thế không đủ chức năng làm cầu thì lại được làm cầu, hoặc không đủ chức năng làm BDS lại làm bất động sản là vô lý. Vi lý do này, cần phải tách biệt hai chuyện này để tránh thất thoát.
“Ví dụ cây cầu xây 10 ngàn tỷ Tuy nhiên thực tế xây có khi lại chỉ khoảng 5 ngàn tỷ thôi, còn 16 lô đất trị giá 10.000 tỷ Tuy nhiên đích thực có khi lên đến 20 – 30.000 tỷ. Sau khi trừ đi thì CĐT rõ ràng bỏ túi hàng chục nghìn tỷ đồng”, ông Đực nói.
Mầm móng thất thoát và nguy cơ tham nhũng
Giáo sư Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường cho rằng, Loại hình đầu tư BT tiềm ẩn các nguy cơ gây thất thoát và tham nhũng rất không ít.
các sản phẩm BT chọn lựa chủ đầu tư theo hình thức chỉ định thầu thay vì đấu thầu công khai đã làm suy giảm tính cạnh tranh, minh bạch tin tức. Tại khi như thế, quỹ đất đối ứng trả cho đơn vị thường lớn hơn thực tế dẫn đến thất thoát tài sản nhà nước hàng nghìn tỷ đồng.
hoàn mỹ, việc xác định giá trị của khu đất tại thời điểm giao đất luôn tiềm ẩn những nguy cơ thất thoát, vì mỗi loại đất lại được định giá giá trị khác nhau.
“Nếu chủ đầu tư quy hoạch 1 con đường, rồi lấy quỹ đất đối ứng hai bên đường thì giá đất phải được xét duyệt sau khi hình thành trục đường mới bảo đảm được tối đa giá trị, Nhưng nguyên tắc như thế vô cùng ít khi được thực hiện”, ông Võ nói.
Mặt khác, nếu để doanh nghiệp tự đề xuất - tự xuất hiện dự án BT, nhà đầu tư có thể ăn theo nhiều lần: Lần đầu là đẩy tổng mức xuất hiện sản phẩm lên cao để nâng tầm giá đầu tư; Lần hai là phần trăm từ các nhà thầu do đơn vị đầu tư BT tự chỉ định; Lần ba là đẩy mức giá triển khai hạ tầng khu đất dự kiến đổi lấy hạ tầng để được giảm trừ vào Tiền khai thác đất; Lần bốn là giá đất được tính khi chưa có hạ tầng, nên giá đất thường được tính ở mức vô cùng thấp.
mô hình BT đã lỗi thời
Theo tiến sĩ Đinh Thế Hiển, chuyên gia kinh tế, Loại hình BT (đổi đất lấy hạ tầng) chỉ thích hợp trong giai đoạn thập niên 90. Khi như thế, thị trường bất động sản chưa định hình, nhiều khu đất muốn nâng cấp đòi hỏi nhiều sức lực đầu tư, nguồn vốn đầu tư không ít nên chủ trương đổi đất lấy hạ tầng phát triển.
Tuy nhiên, hình thức này hiện đã không còn phù hợp, Hiện nay thị trường BDS đã trưởng thành, giá trị của từng khu đất đã được xác định, nhiều chủ đầu tư sẵn sàng tham gia để thực hiện dự án.
Mặt khác, hạ tầng giao thông, cầu đường luôn có các kế hoạch xây dựng rõ ràng và đòi hỏi công ty thi công phải có năng lực thực thụ, có kinh nghiệm chứ không phải ai cũng làm được.
Do đó, cần phải tách biệt hai việc đó. Đấu thầu giao thông riêng và đấu giá đất riêng. Như vậy sẽ tránh được trường hợp, những nhà buôn bán bất động sản không có kinh nghiệm làm cầu đường Tuy nhiên vì muốn có lô đất nên tham gia và ngược lại những tổ chức có kinh nghiệm làm cầu đường Nhưng không thể phát huy được hiệu quả trong đầu tư sản phẩm BDS.
“Tách riêng như vậy, thành phố sẽ lựa chọn được các nhà đầu tư Bất động sản hoàn hảo nhất cho các lô đất và tổ chức thi công tốt nhất để thực hiện dự án cầu đường. Còn nếu chúng ta gộp chung cả hai cái như thế thì sẽ đi ngược tiến trình minh bạch hóa triển khai và khai thác nguồn vốn”, Tiến sĩ Hiển nói.
Không có nhận xét nào